Dobór przekroju przewodu
Kalkulator sprawdza dwa warunki naraz: obciążalność prądową żyły i dopuszczalny spadek napięcia — i wskazuje przekrój, który spełnia oba.
Liczone według PN-HD 60364, dla przewodów miedzianych i aluminiowych w izolacji PVC ułożonych metodą B1. Wynik jest orientacyjny i NIE zastępuje projektu ani pomiarów wykonanych przez osobę z uprawnieniami. Kalkulatory nie uwzględniają grupowania obwodów, temperatury otoczenia, ułożenia w izolacji cieplnej, impedancji pętli zwarcia ani wytrzymałości zwarciowej. Spadek napięcia liczony jest na samej rezystancji żyły: cos φ służy do wyznaczenia prądu obliczeniowego, ale człon reaktancyjny X·sin φ jest POMIJANY — przy długich trasach i obciążeniu indukcyjnym (cos φ poniżej 0,9) realny spadek jest o kilka procent większy niż pokazany.
Dobrany przekrój
max 3%
Kryterium spadku napięcia zadecydowało — ΔU ≤ 3%.
Zabezpieczenie tego przewodu
Warunek Ib ≤ In ≤ Iz spełniają nastawy 10, 13, 16, 20 A. Większy wyłącznik zostawia ten przewód bez ochrony przeciążeniowej, choć „nie wybija”.
Dobierz zabezpieczenie do tego przewoduPrzekrój musi spełnić DWA warunki naraz
Pierwszy to obciążalność prądowa długotrwała: żyła nie może się przegrzewać przy prądzie obliczeniowym. Drugi to spadek napięcia na trasie. Kalkulator liczy oba i wskazuje przekrój, który spełnia surowszy z nich.
Który warunek wygrywa, zależy od długości. Przy krótkich obwodach rozstrzyga prąd, przy długich — spadek napięcia; dlatego kalkulator pokazuje, które kryterium wymusiło wynik.
Obciążalność: skąd biorą się liczby
Tabela obciążalności to izolacja PVC i metoda montażu B1 (przewody w rurce instalacyjnej na ścianie albo pod tynkiem) wg PN-HD 60364-5-52. Liczba żył obciążonych wybiera TABLICĘ: obwód jednofazowy obciąża dwie żyły (L i N) i czyta tablicę B.52.2, obwód trójfazowy trzy żyły i czyta B.52.4. Różnica sięga 13%, więc kalkulator pyta o rodzaj obwodu, zanim sprawdzi przewód. Miedź i aluminium mają osobne wiersze.
Inna metoda montażu zmienia dopuszczalny prąd: przewód w izolacji cieplnej odprowadza ciepło gorzej, a układany w powietrzu lepiej. Przy wiązkach kabli obowiązują dodatkowo współczynniki grupowania.
Przykład: 3,5 kW na 25 metrach
Odbiornik 3 500 W, 230 V, dopuszczalny spadek 3%, miedź, cosφ = 1. Prąd obliczeniowy to około 15,2 A, więc od strony obciążalności wystarczyłoby 1,5 mm² (Iz = 17,5 A dla obwodu jednofazowego, metoda B1).
Rozstrzyga jednak spadek: minimalny przekrój z tego kryterium to 2,48 mm², więc kalkulator dobiera 2,5 mm² i pokazuje rzeczywisty spadek 2,98% — praktycznie na granicy. Wydłużenie trasy do 35 m podnosi wymagane minimum do 3,48 mm² i wynik skacze na 4 mm².
Częste pytania — Dobór przekroju
- Jaki przekrój przewodu do gniazdek?
- W typowej instalacji mieszkaniowej obwody gniazd wykonuje się przewodem 2,5 mm² miedzi przy zabezpieczeniu 16 A (Iz = 24 A w obwodzie jednofazowym), a obwody oświetleniowe 1,5 mm² przy 10 A (Iz = 17,5 A). Przy długich trasach kalkulator potrafi wskazać większy przekrój, bo rozstrzyga wtedy spadek napięcia.
- Dlaczego kalkulator dobiera większy przekrój, niż wynika z prądu?
- Bo drugim kryterium jest spadek napięcia. Przewód, który prądowo wytrzyma, na długiej trasie odda po drodze zbyt dużo napięcia — norma stawia oba warunki równocześnie.
- Czy tabela dotyczy aluminium?
- Tak — aluminium ma własną kolumnę obciążalności, o mniej więcej jedną czwartą niższą niż miedź przy tym samym przekroju, i daje też większy spadek napięcia. Norma nie dopuszcza przy tym żył aluminiowych cieńszych niż 16 mm² w instalacjach stałych, więc kalkulator nie proponuje dla niego mniejszych przekrojów.
- Co to jest metoda B1?
- Sposób ułożenia przewodów wg normy: żyły w rurce instalacyjnej mocowanej na ścianie lub pod tynkiem. To najczęstszy przypadek w budownictwie mieszkaniowym i dla niego podane są obciążalności.
Przekrój dobrany. Teraz wycena.
Zamień dobór na pozycje oferty ze swoimi stawkami za punkt, przewód i rozdzielnicę. 14 dni za darmo, bez karty.